Χάνουμε βάρος, το επανακτούμε και ύστερα από λίγο καιρό ξεκινάμε ξανά μια προσπάθεια αδυνατίσματος. Αυτός ο επαναλαμβανόμενος κύκλος είναι γνωστός ως «φαινόμενο γιο-γιο» και συχνά συνοδεύεται από τον φόβο ότι κάθε νέα δίαιτα μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο την υγεία.
Ωστόσο, οι συνεχείς αυξομειώσεις του σωματικού βάρους δεν φαίνεται να έχουν τις ίδιες επιπτώσεις για όλους. Η σχέση ανάμεσα στις επαναλαμβανόμενες δίαιτες και την υγεία είναι πιο σύνθετη και εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το αρχικό βάρος και το αν υπάρχει ήδη παχυσαρκία.
Σε ανάλυσή τους που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Reviews Endocrinology, ο Norbert Stefan, ερευνητής του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Διαβήτη (DZD), και ο Φαίδων Μάγκος, από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, εξετάζουν τις διαφορετικές συνέπειες του φαινομένου γιο-γιο.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα σε ένα άτομο που προσπαθεί να χάσει βάρος ενώ αντιμετωπίζει παχυσαρκία και σε κάποιον που ξεκινά από φυσιολογικό βάρος, χωρίς να υπάρχει σαφής ιατρική ανάγκη για αδυνάτισμα.
Η παχυσαρκία αλλάζει την εικόνα
Για τα άτομα με παχυσαρκία, η απώλεια βάρους μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Ακόμη και μια μέτρια μείωση του σωματικού βάρους είναι δυνατό να συμβάλει στη βελτίωση μεταβολικών δεικτών και να μειώσει την επιβάρυνση που σχετίζεται με παθήσεις όπως ο διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Αυτό σημαίνει ότι μια επακόλουθη επαναπρόσληψη κιλών δεν ακυρώνει απαραίτητα τα οφέλη που προηγήθηκαν. Σύμφωνα με την ανάλυση, μια περίοδος απώλειας βάρους μπορεί να έχει θετική επίδραση στον οργανισμό, ακόμη κι αν η διατήρηση του αποτελέσματος αποδειχθεί δύσκολη.
Το φαινόμενο γιο-γιο δεν πρέπει επομένως να χρησιμοποιείται ως λόγος αποθάρρυνσης για ανθρώπους που χρειάζονται να μειώσουν το βάρος τους για λόγους υγείας. Η προσπάθεια αδυνατίσματος, όταν γίνεται με ασφαλή και ρεαλιστικό τρόπο, μπορεί να παραμένει ωφέλιμη, ακόμη και όταν το βάρος παρουσιάζει διακυμάνσεις με την πάροδο του χρόνου.
Όταν η απώλεια βάρους δεν είναι αναγκαία
Διαφορετικοί προβληματισμοί προκύπτουν για ανθρώπους που έχουν φυσιολογικό βάρος και υποβάλλονται επανειλημμένα σε αυστηρές δίαιτες χωρίς ιατρική ένδειξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι συνεχείς κύκλοι περιορισμού της τροφής, απώλειας κιλών και επαναπρόσληψης μπορεί να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο.
Οι επαναλαμβανόμενες δίαιτες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη σχέση με το φαγητό, την ψυχολογία και την ικανότητα διατήρησης σταθερών διατροφικών συνηθειών. Παράλληλα, η διαρκής ενασχόληση με τη ζυγαριά μπορεί να ενισχύσει το άγχος και την απογοήτευση, ιδιαίτερα όταν οι στόχοι είναι υπερβολικά αυστηροί ή μη ρεαλιστικοί.
Δεν έχει κάθε αυξομείωση βάρους την ίδια σημασία
Η βασική διαπίστωση των ειδικών είναι ότι δεν μπορεί να αξιολογείται κάθε κύκλος απώλειας και επαναπρόσληψης κιλών με τον ίδιο τρόπο. Σημασία έχουν το αρχικό σωματικό βάρος, η κατάσταση της υγείας, ο τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται η απώλεια και το αν η προσπάθεια γίνεται με την καθοδήγηση ειδικών.
Μια ισορροπημένη προσέγγιση, που βασίζεται σε σταδιακές αλλαγές, επαρκή διατροφή, σωματική δραστηριότητα και μακροπρόθεσμη υποστήριξη, είναι πιθανότερο να βοηθήσει στη διατήρηση των αποτελεσμάτων από ό,τι οι ακραίες και βραχυπρόθεσμες δίαιτες.
Το μήνυμα της ανάλυσης των Norbert Stefan και Φαίδωνα Μάγκου είναι ότι η συζήτηση γύρω από το φαινόμενο γιο-γιο χρειάζεται περισσότερη ακρίβεια. Για όσους αντιμετωπίζουν παχυσαρκία, η απώλεια βάρους μπορεί να παραμένει σημαντική για την υγεία. Για όσους έχουν φυσιολογικό βάρος, όμως, οι επαναλαμβανόμενες δίαιτες χωρίς σαφή λόγο μπορεί να μην προσφέρουν οφέλη και να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες συνέπειες.
Η υγεία δεν κρίνεται από έναν αριθμό στη ζυγαριά, αλλά από τη συνολική εικόνα και τις βιώσιμες συνήθειες.
Αφήστε μια απάντηση