Οι καταναλωτές περιορίζουν τις ποσότητες καυσίμων που αγοράζουν, καθώς οι υψηλές τιμές στην αντλία πιέζουν ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά και τους επαγγελματίες. Παρ’ όλα αυτά, το Δημόσιο εξακολουθεί να εισπράττει σχεδόν τα ίδια φορολογικά έσοδα, χάρη στην άνοδο των εισπράξεων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 είναι αντιφατική. Από τη μία πλευρά, οι εισπράξεις από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα ενεργειακά προϊόντα μειώνονται αισθητά. Από την άλλη, ο ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή κινείται ανοδικά και ξεπερνά τους αρχικούς στόχους.
Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι δύο φόροι. Ο ΕΦΚ επιβάλλεται ανά λίτρο, επομένως δεν αυξάνεται όταν ανεβαίνει η τιμή του καυσίμου. Αντίθετα, ο ΦΠΑ υπολογίζεται ως ποσοστό επί της τελικής αξίας. Έτσι, κάθε ανατίμηση στην αντλία οδηγεί σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση και περισσότερα έσοδα για το Δημόσιο, ακόμη και όταν η κατανάλωση περιορίζεται.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι εισπράξεις από τον ΕΦΚ στα ενεργειακά προϊόντα ανήλθαν σε 2,99 δισ. ευρώ, έναντι 3,21 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Η διαφορά αγγίζει τα 212 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας τη σημαντική υποχώρηση των εσόδων από τον συγκεκριμένο φόρο.
Η απώλεια αυτή, ωστόσο, περιορίζεται από την ενίσχυση των εσόδων από τον ΦΠΑ στα καύσιμα. Οι υψηλές τιμές λιανικής λειτουργούν ως αντιστάθμισμα, με αποτέλεσμα τα συνολικά φορολογικά έσοδα από ΕΦΚ και ΦΠΑ να εμφανίζονται οριακά αυξημένα σε σύγκριση με πέρυσι.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια σημαντική αντίφαση στην αγορά καυσίμων: οι πολίτες αγοράζουν λιγότερα λίτρα για να περιορίσουν τα έξοδά τους, όμως η αύξηση των τιμών διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τα φορολογικά έσοδα. Με άλλα λόγια, η μειωμένη κατανάλωση δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη μείωση των κρατικών εισπράξεων.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο προϋπολογισμός συνεχίζει να στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στη φορολόγηση των καυσίμων, ενώ η πίεση στους καταναλωτές παραμένει έντονη. Η πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες θα κρίνει αν ο ΦΠΑ θα εξακολουθήσει να καλύπτει τις απώλειες που προκαλεί η πτώση των εσόδων από τον ΕΦΚ.
Αφήστε μια απάντηση