Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με την επίθεση της φασιστικής Ιταλίας και πέρασε επίσημα στη δίνη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ημερομηνία, που σήμερα αποτελεί σύμβολο εθνικής υπερηφάνειας, είχε επιλεγεί από τον Μπενίτο Μουσολίνι για λόγους τόσο στρατιωτικούς όσο και πολιτικούς.
Η 28η Οκτωβρίου συνέπιπτε με την 18η επέτειο της «Πορείας προς τη Ρώμη», της φασιστικής κινητοποίησης του 1922 που είχε ανοίξει τον δρόμο για την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία. Ο Ιταλός δικτάτορας ήθελε να συνδέσει μια νέα στρατιωτική επιτυχία με μία από τις σημαντικότερες στιγμές του καθεστώτος του.
Παράλληλα, επιδίωκε μια γρήγορη νίκη απέναντι στην Ελλάδα, την οποία θεωρούσε εύκολο αντίπαλο. Η απόφασή του είχε όμως και έντονο προσωπικό και διπλωματικό υπόβαθρο. Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε στείλει γερμανικά στρατεύματα στη Ρουμανία στις αρχές Οκτωβρίου, χωρίς προηγουμένως να ενημερώσει τον Ιταλό σύμμαχό του. Ο Μουσολίνι ήθελε να αποδείξει ότι μπορούσε να αναλάβει独άρτητη στρατιωτική δράση και να δημιουργήσει τετελεσμένα στα Βαλκάνια.
«Θα μάθει από τις εφημερίδες ότι κατέλαβα την Ελλάδα», φέρεται να δήλωσε, σύμφωνα με το ημερολόγιο του γαμπρού του και υπουργού Εξωτερικών, Γκαλεάτσο Τσιάνο. Η επίθεση είχε αποφασιστεί ήδη από τις 15 Οκτωβρίου, παρά τις προειδοποιήσεις Ιταλών στρατιωτικών ότι ο στρατός δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένος για μια τέτοια επιχείρηση.
Λίγο πριν από τις 03:00 τα ξημερώματα, ο Ιταλός πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι έφτασε στην κατοικία του πρωθυπουργού και δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά στην Κηφισιά. Εκεί του επέδωσε το τελεσίγραφο της ιταλικής κυβέρνησης, με το οποίο ζητούσε ουσιαστικά την ελεύθερη διέλευση και εγκατάσταση ιταλικών στρατευμάτων σε στρατηγικά σημεία της Ελλάδας.
Η απάντηση του Μεταξά, που αποτυπώθηκε ιστορικά με τη λέξη «Όχι», σήμαινε την απόρριψη των ιταλικών απαιτήσεων και την άμεση είσοδο της χώρας στον πόλεμο. Λίγες ώρες αργότερα, οι ιταλικές δυνάμεις πέρασαν τα ελληνοαλβανικά σύνορα, όμως η αναμενόμενη εύκολη νίκη δεν ήρθε.
Ο ελληνικός στρατός προέβαλε σθεναρή αντίσταση και, μέσα στις επόμενες εβδομάδες, κατάφερε να αναχαιτίσει την ιταλική προέλαση. Η ελληνική αντεπίθεση οδήγησε τις δυνάμεις του Μουσολίνι πίσω στην Αλβανία, προκαλώντας σημαντικό πλήγμα στο κύρος της φασιστικής Ιταλίας και εντυπωσιάζοντας τη διεθνή κοινότητα.
Η 28η Οκτωβρίου έμεινε στην Ιστορία ως ημέρα αντίστασης, ενότητας και αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία. Το «Όχι» του 1940 δεν ήταν απλώς μια πολιτική απάντηση σε ένα τελεσίγραφο, αλλά το σύμβολο της απόφασης ενός λαού να υπερασπιστεί την ελευθερία του απέναντι σε έναν ισχυρότερο επιτιθέμενο.
Αφήστε μια απάντηση